ما همه اجزاي آدم بوده‌ايم
در بهشت آن لحن‌ها بشنوده‌ايم
گرچه بر ما ريخت آب و گل شكي
يادمان آمد از آنها چيزكي...

موسيقي هنر ذائقه‌هاست. يكي دوست دارد با يك پاكت تخمه و بادام زميني به كنسرت فلان پاپ خوان برود و احتمالاً وسط اجرا به وجد آمده سوت بلبلي بكشد. يكي لاله‌زاري مي‌پسندد، يكي سنتي، يكي دل اي دلي و دشتي، يكي ايتس ايتس و ديشدان ديشدان! يكي هوي متال و راك است، يكي سينيوريتا و آچيلي پوم و حالم بده و برو گم شو. يكي موسيقي نواحي دوست دارد و يكي براي ذائقه‌اش هيچ ناحيه و مرزي قائل نيست.
خلاصه گروهي اين گروهي آن پسندند. ما هم اگر علما و فضلا اجازه بدهند غير از لذت بردن از موسيقي نواحي ايران، از اين ميانه موسيقي‌هاي گلوبال و موج نوNew wave و نيز موسيقي‌هاي موسوم به New age و موسيقي‌هاي Fusion تلفيقي مي‌پسنديم. آنجا كه يكباره بعد از يك گيتار برقي يا اركستري از سازهاي الكترونيك و غربي يك قوشمه‌ي خراساني يا دف و ديوان كردي يا كمانچه‌ي لري يا بالابان تركي مي‌آيد وسط و مي‌گويد: ها! حالا با هم مي‌زنيم چون ساكنان اين زمين در عصر جديديم! البته اگر موسيقي ايراني و سازها و زبان‌هاي مختلف ساكنان ايران باشد كه فبهاالمراد. ناگفته نماند تاثير شگفت كساني چون مولانا و عرفان ايراني بر غرب در دوران جديد نيز حتي بر اين نوع موسيقي و آهنگسازاني كه روي موسيقي‌هاي خاورميانه كار مي‌كنند اثر گذاشته است و ما اين آثار را به وضوح در سال‌هاي اخير مي‌بينيم و مي‌شنويم. در اين زمينه چند ترانه فقط با هدف معرفي گلچين شد/تمة

■ Mystics and Fools از آلبوم Unfolding
با صداي مامك خادم از گروه Axiom of Choice ساخته رامين تركيان
● دانلود
○ خريد آلبوم كامل

گر من ز مي مغانه مستم، هستم
گر عاشق و رند و مي پرستم، هستم
هر طايفه‌اي ز من گماني دارد
من زان خودم، چنان که هستم هستم / خيام

آلبومي خريدم از گزيده كارهاي گروه Axiom of Choice كه ظاهراً بدون اجازه گروه سازنده با مجوز ارشاد روي كار صداي همايون كاظمي ميكس شده كه هر چند صداي او به تنهايي بد نيست اما به اصل و پيام كار بسيار ضربه زده و مورد اعتراض گروه و مامك خادم واقع شده است. اين آلبوم كه با نام «واقعه» در ايران پخش شده گلچيني دستكاري شده از كارهاي اين گروه است. اين آهنگ نمونه، اصلي و با صداي خالص! مامك خادم است.


■ نهان - از آلبوم نياز
با صداي اعظم علي – از گروه Niyaz ساخته رامين تركيان
● دانلود
○ خريد آلبوم كامل

خوش باش كه هر كه راز داند
داند كه خوشي خوشي كشاند
تلخش چو بنوشي و بخندي
در ذات تو تلخيي نماند
*
برخيز كه ساقي اندر آمد
و آن چون هزار دلبر آمد
*
اي مطرب جان چو دف به دست آمد
اين پرده بزن كه يار مست آمد

اعظم علي خواننده و آهنگساز متولد ايران و بزرگ شده هندوستان، به فارسي و هندي و انگليسي مي‌خواند. بر هر سه زبان اشراف دارد مخصوصاً اين قند پارسي كه به بنگاله مي‌رود. او براي موسيقي فيلم‌هايي مانند ماتريكس(قسمت سوم) و اخيراً فيلم جنجالي 300 نيز خوانده است. همراه گرِگ اليس گروه VAS و همراه همسرش رامين تركيان گروه نياز را تشكيل داده و در همين مايه‌ها با مرجان دده همكاري داشته است. اعظم علي و رامين تركيان بدون شك در سال‌هاي اخير بيشترين خدمات را در معرفي فرهنگ و موسيقي ايراني در سبك New age و فولك به جهانيان داشته‌اند. آنها گروه نياز را به همراه كارمن ريتزو با شعار «موسيقي جهاني براي قرن بيست و يكم» معرفي كرده‌اند. خود كارمن ريتزو هم در زمينه موسيقي نيو ايج صاحب سبك است و تا كنون دو بار نامزد جايزه گرمي شده است.
راستي احتمالاً بسياري بدانند اما اگر نمي‌دانيد و مي‌خواهيد بدانيد تنظيم موسيقي و متن ترانه سريال «شب‌هاي برره» از كجا اقتباس گرفته شده اين ترانه Hunt (شكارگاه) ساخته شده در سال 95 از همين گروه را با صداي خانم اعظم علي حتماً بشنويد ! بسيار زيباتر و شادتر از صداي محزون مهران مديري نيست؟ موسيقي زيباي رامين تركيان هم كه بماند. البته ظاهراً اصل آن فولكلور خراسان است.

ضمناْ نامه خانم اعظم علي در مورد فيلم ۳۰۰ را در وبلاگش ببينيد.


■ Veiled از آلبوم Offerings
با صداي اعظم علي – ساخته اعظم علي و Greg Elis از گروه VAS
● دانلود
○ خريد آلبوم كامل

اي جان ز دل تو بر دل من راه است
وز جستن آن راه، دلم آگاه است
زيرا دل من چو آب صافي و خوش است
آب صافي آيينه‌دار ماه است

گرگ اليس و اعظم علي گروه وس VAS را در سال 1995 تشكيل دادند و تاكنون حدود چند آلبوم كار مشترك بسيار زيبا و به يادماندني منتشر كرده‌اند كه اوصيكم به كنار گذاشتن موسيقي‌هاي حالم بَده و به خريد و گوش دادن هزارباره‌ي اين آثار. چند سال پيش آلبومي از گزيده كارهاي آنها خريدم و از اسم ساده و بي‌پيرايه‌ي گروه كه در لاتين به معناي «رگ» است خوشم آمد. اول فكر مي‌كردم خواننده آن هندي است تا بعد كه با اسم اعظم علي آشنا شدم. محض راهنمايي اگر سري به فروشگاه‌هاي موسيقي زديد اين چند آلبوم عبارتند است: Offerings – Sunyata - Feast of Silence - Elysium for the Brave - In The Garden Of Souls - Kala Rupa (اثر گرگ اليس) و Portals of Grace (اثر اعظم علي).

■ Upon This Rock  از آلبوم Untold Things
با صداي پروين كاكس - ساخته Jocelyn Pook
● دانلود
○ خريد آلبوم كامل

اي شاه درويشت منم
درويش دلريشت منم
بيگانه و خويشت منم

خانم جوسلين پوك همان است كه موسيقي متن فيلم Eyes Wide Shot را ساخته. خانم پروين كاكس هم خواننده و وكاليست ايراني است و علاوه بر همكاري با جوسلين پوك، با ورنر هرتزوگ فيلم‌ساز بزرگ آلماني نيز در زمينه اجراي قطعات كرال همكاري داشته و نيز همكاري‌‌هايي با سازمان پزشكان بدون مرز و سازمان عفو بين‌الملل انجام داده است. عكسي از ايشان موجود نبود.


■ «دَم» از آلبوم: Nefes
با صداي اعظم علي - ساخته مرجان دده Mercan Dede آهنگساز ترك
● دانلود
○ خريد آلبوم كامل

از شبنم عشق خاك آدم گِل شد
صد فتنه و شور در جهان حاصل شد
صد نشتر عشق بر رگ روح زدند
يك قطره از آن چكيد و نامش دل شد / ابوسعيد ابوالخير

اين برادر مرجان دده با آن موهاي متافيزيكي! در حال حاضر روي بورس علاقمندي‌هاي ماست و در پيوند موسيقي خاورميانه با موسيقي غربي فعاليت‌هاي بسيار داشته است. موسيقي مولويه تركيبي او با موسيقي الكترونيك غربي شگفت‌انگيز و زيباست مخصوصاً اگر تعلق خاطري به مولانا داشته باشيد كه زده‌ايد به خال. چند آلبوم با همين سبك دارد. اگر مثل من اهل موسيقي‌هاي فيوژن و نيو ايج هستيد و يا با موسيقي‌هايي نظير ERA و Enigma و Buddha Bar و موسيقي‌هاي يوناني و ارمني و عبري و امثال آن حال مي‌كنيد، مرجان دده هم انتخاب خوبي است و گاهي موسيقي‌هاي عجيب و متفاوتي ساخته است. مثلاً قطعه‌اي دارد به نام «آيين آب» كه با تركيب سازهاي كوبه‌اي و ضربات آب، موسيقي سماعي جالبي ساخته است يا با آمبيانس محيط و صداي نفس‌هاي انسان كارهاي بديعي كرده است. فقط مطمئن باشيد «آقاي مرجان دده» آهنگساز آن است و نه خواننده‌اش!


■ Rumi s Prayer
با صداي رعنا فرهان – ساخته رعنا فرهان و Steven Toub
● دانلود
○ خريد آلبوم كامل

خدايا، مطربان را انگبين ده
براى ضرب، دستي آهنين ده
چو دست و پاى وقف عشق كردند
تو همشان دست و پاى راستين ده
چو پر كردند گوش ما ز پيغام
تو شان صد چشم بخت‏ شاه‌‏بين ده
كبوتروار نالانند در عشق
تو شان از لطف خود برج حصين ده
ز مدح و آفرينت هوش‌ها را
چو خوش كردند، همشان آفرين ده
جگرها را ز نغمه آب دادند
ز كوثرشان تو هم ماء مَعين ده
خمُش كردم كريما، حاجتت نيست
كه گويندت: چنان بخش و چنين ده‏ / مولانا

جاز و بلوز كمي براي ذائقه‌ي ايراني ما غريب است. خانم رعنا فرهان تلاش كرده اين بيگانگي را از ميان بردارد. شايد او يكي از نخستين خوانندگان اين سبك باشد. البته شايد در شنيدن اول براي ذائقه‌ي ايراني ما هم جز صداي خانم فرهان زياد جاز و بلوز نچسبد. هر چند زيبايي و طرفداران خاص خود را دارد. وي در اين زمينه با Steven Toub برخي آثار معروف جاز و بلوز و نيز قطعاتي با اشعار مولانا را اجرا كرده‌اند. شعار گروه آنان Jazz is peace است. وي در گفتگويي با راديو آلمان مي‌گويد: «موسيقى به طور کلى صلح است، به خاطر آن عشق و علاقه‌اى که در موسيقى هست و آن عشق و علاقه‌اى که ميان شنونده و نوازنده رد و بدل مى‌شود و بخصوص موسيقى جاز که به تمدن‌هاى مختلف، به آدم‌هايى با زبان‌هاى مختلف و از جاهاى مختلف هميشه امکان داده است، به خاطر اين که جاز در موسيقى، فرم آزادى‌ست و امکان اين را مى‌دهد که هنرمندان از جاهاى مختلف دنيا با همديگر کار بکنند».